Juvenilni idiopatski artritis (JIA) je najčešće hronično reumatološko oboljenje kod dece i jedna od najčešćih hroničnih bolesti koje se javljaju u detinjstvu. JIA nije jedinstvena bolest, već skup sličnih oboljenja nepoznatog uzroka, koja započinju u dečijem dobu (pre navršene 16. godine života).

JIA se manifestuje upalom jednog ili više zglobova koja traje duže od šest nedelja, a zavisno od podtipa, mogu se javiti i povišena telesna temperatura i/ili osip, kožne promene, kao i drugi simptomi. Postavljanje dijagnoze nekog od podtipova JIA bazira se na detaljnoj anamnezi, temeljnom pregledu, radiološkim pregledima i laboratorijskim nalazima.

 

Sistemski JIA

Kod sistemskog JIA, osim upale zglobova, prisutna je i pulsirajuća povišena telesna temperatura, koja se javlja jednom ili dva puta dnevno, otprilike u isto vreme, prolazni osip, kao i upale drugih organa, koje se mogu javiti pre i tokom upale zglobova.

Poliartikularni JIA   

Kod poliartikularnog oblika JIA prisutna je upala pet i više zglobova u toku prvih pola godine trajanja bolesti, dok povišene telesne temperature nema.

Oligoartikularni JIA

Oligoartikularni JIA karakteriše upala manje od pet zglobova (vrlo često samo jednog zgloba) tokom prvih šest meseci od početka bolesti, kao i odsustvo sistemskih znakova.

Psorijazni artritis  

Kod ovog oblika JIA uz artritis su prisutne i promene na koži koje odgovaraju psorijazi. Psorijaza je oboljenje koje karakterišu kožne promene koje se ljušte. Kod oko polovine obolelih upala zglobova prethodi pojavi kožnih promjena.

Artritis udružen sa entezitisom     

Kod ovog oblika JIA javljaju se periodi upala tetiva, ligamenata i enteza (mesta na kojima se tetive pripajaju uz kost), praćenih jakim bolom.

Nediferencirani artritis

Dijagnoza nediferenciranog artritisa postavlja se ako pacijent ima simptome na osnovu kojih ne može biti svrstan ni u jednu od gore nabrojanih kategrija ili simptome koji ga svrstavaju u više od jedne kategorije.

Cilj lečenja JIA je kontrola upale zglobova, ublažavanje bola, sprečavanje deformiteta zglobova i poboljšanje pokretljivosti, kako bi se omogućio normalan rast i razvoj dece koja imaju JIA. Tretman JIA se zasniva na primeni lekova koji smanjuju upalu i na fizikalnoj terapiji, koja ima za cilj da održi funkciju zglobova i spreči nastanak njihovog deformiteta.

 

Reference:

  1. Cassidy JT, Petty RE. Chronic arthritis in childhood. Textbook of pediatric  rheumatology. 4. izd. Philadelphia: W.B. Saunders; 2010
  2. Medscape. Juvenile Idiopathic Arthritis. https://emedicine.medscape.com/article/1007276-overview [Pristup juni 2019]
  3. Printo. Juvenilni idiopatski artritis. https://www.printo.it/pediatric-rheumatology/RS/info/2/Juvenilni-idiopatski-artritis.  [Pristup juni 2019]
  4. National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases. Juvenile Arthritis. http://www.niams.nih.gov/health_info/Juv_Arthritis/default.asp [Pristup juni 2019]